Economist’ten Türkiye yorumu: Elveda ‘Cumhuriyet’

İngiltere’de
yayımlanan haftalık The Economist dergisi son sayısında, Türkiye’deki son
gelişmeleri, Cumhuriyet gazetesine yönelik operasyon üzerinden değerlendirdi.

Dergi, 15 Temmuz darbe
girişimi sonrasında ‘Erdoğan’ın kararname ile ülkeyi yönetmesine olanak tanıyan
OHAL rejimi altında’ yüzü aşkın gazetecinin cezaevinde olduğunu, medyanın
çoğunun hükümet yanlıları tarafından kontrol edildiğini, neredeyse tamamının da
susturulduğunu ya da sindirildiğini yazıyor.Böyle bir ortamda, “31 Ekim
günü bastırma harekatı, modern Türkiye’nin tarihi kadar eski, laik sol
Cumhuriyet gazetesini de vurdu” diyen Economist, gazetenin genel yayın
yönetmeni, karikatüristi ve 10’dan fazla yazar ve yöneticisinin gözaltında
olduğunu aktarıyor. Economist, savcıların Cumhuriyet’i hem Gülen
hareketi hem de PKK ile ilişkilendiren iddialarını çoğu gözlemcinin “deli
saçması” olarak gördüğünü yazıyor ve gazetenin, Gülen hareketini şiddetle
eleştiren çizgisine dikkat çekiyor. Türkiye’deki gözaltı ve tutuklamalara bakıldığında
hükümeti eleştirenlerin çok azının güvende olabileceğini yazan Economist,
Cumhuriyet yazarı Özgür Mumcu’nun “Erdoğan kendi otoritesi altında yeni
bir ülke kurmak istiyor” dediğini aktarıyor.Buna karşılık Economist,
AKP’nin Türkiye’yi iç ve dış düşmanlardan koruduğunda ısrarlı olduğunu
aktarmış.AKP milletvekillerinden Taha Özhan’ın “Ülkeyi kanlı bir darbeden
kurtardık. Bu bağlamda bakmak lazım” dediğini aktarıyor dergi.

Economist son
günlerdeki bağlamı ise şöyle özetlemiş: “Fakat eleştirenler hükümetin
Türkiye’de demokrasi adına ne kaldıysa ortadan kaldırdığını söylüyorlar.
Cumhuriyet gazetesindeki gözaltılardan sadece bir gün önce çoğu Kürtlere ait 15
yayın kuruluşunun kapatıldığı açıklandı. Aynı kararname ile 10,131 kamu çalışanı
ve 1,267 öğretim üyesi daha görevden alındı. Başka bir kararname ile terör
soruşturmalarında avukat ile müvekkili arasındaki görüşmelerin mahremiyeti
askıya alındı. Rektörlerin seçimle belirlendiği sistem kaldırıldı, artık
doğrudan Erdoğan tarafından atanacaklar.”

‘CHP şok içinde olayları izliyor’

Economist
bütün bunlar olup biterken, “Türkiye’nin güçlü adamı” diye
tanımladığı Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bir yandan İslamcılar bir yandan
milleyetçiler arasındaki desteğini artırmaya ve bu ittifak sayesinde 2017
yılında bir referandum ile yetkilerini artırmayı umduğunu yazıyor. Ölüm
cezasını geri getirme planlarının yeniden gündeme gelmesinin Türkiye’nin AB
üyelik görüşmelerinin de sonu olacağını ekliyor. Diyarbakır Büyükşehir
Belediyesi Eş Başkanlarının “terör suçlamalarıyla” tutuklandıklarını
ve 15 kadar kentte internetin engellendiğini kaydeden Economist, Erdoğan’ın
Suriye ve Irak ile ilgili politikalarından da söz ediyor.Economist,CHP’nin
durumunu da şöyle tarif etmiş:”Başarısız darbe girişimi sonrasında ulusal
çoşkunun rüzgarına kapılan Cumhuriyet Halk Partisi şimdi şok etkisiyle
donakalmış bir izleyiciye dönüştü. Partinin genel başkan yardımcısı Selin Sayek
Böke, OHAL kararnamelerinin parlamentoyu işlevsiz hale getirdiğini söyledi ve
bunun Erdoğan’ın istediği başkanlık yetkilerinin ön gösterimi gibi olduğunu
söyledi.”bbc